Edebiyat Dışı

Karşıt Hafızalar

diner_karsit_hafizalar

Karşıt Hafızalar
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Çevirmen:
Hulki Demirel
diner_dan
© Michal Roche-Ben Ami

Kitlesel suçları anımsama evrensel etiğin parametresini oluşturur. Bunun için holokos hafızası esastır. Avrupa Yahudilerinin katledilmelerine paradigmasal bir anlam eklenmiştir. Bu arada diğer hafızalar da kitlesel imhalar için açık anımsama ve tanınma talep etmektedirler. Hafızaların böylesi bir çoğaltılması önemsiz olmayan anlaşmazlıki potansiyeli taşımaktadır, özellikle de değişik acı deneylerin tek ve aynı tarihi olayla bağdaştırıldığında - yani İkinci Dünya Savaşı ile. O zaman anımsamanın zıtsal yoğunlaşması ve rakip durumlar devreye girmekte - hem de sırf  Batı’nın ve Doğu’nun siyasal kültürleri arasında değil, aynı zamanda ve de özellikle de Avrupa ve koloniyal dönem hafızalarında.

Dan Diner ‘in denemesi İkinci Dünya Savaşı’nın ve Holokos’un zıtsal anımsamalarını anlaşılır biçimde ve hafıza tarihi açısından ele alıyor. 'Auschwitz'i bir kez daha medeniyet kırılması olarak ortaya koyarken, bunu ardında tutarak tarihsel hükümlerin ve kabul edilmelerin koşullarını anımsamada yansıtıyor. Burada iyice belirgin olarak farklılıklar ortaya çıkıyor, Batı ve Avrupa dışı kültürlerde - özellikle de İslam’da.